Cập nhật chính sách thuế và kế toán áp dụng từ năm 2026
Tổng hợp các thay đổi nổi bật về Luật Thuế thu nhập cá nhân, Luật Quản lý thuế, Luật Thuế GTGT, Nghị định hướng dẫn Luật Thuế TNDN 2025, Luật Thuế Tiêu thụ đặc biệt, chế độ kế toán mới và cơ chế thuế GTGT đối với hàng nông – lâm – thủy sản.
Bước sang năm 2026, nhiều chính sách thuế và kế toán mới bắt đầu có hiệu lực hoặc được áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2025–2026. Doanh nghiệp cần rà soát lại quy trình kê khai, khấu trừ, hạch toán và quản trị tuân thủ để chủ động thích ứng với các thay đổi này.
Nghị quyết 265/2025/QH15
Tại bế mạc Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV tháng 12/2025, Quốc hội chính thức thông qua Nghị quyết 265/2025/QH15 về kết quả kỳ họp. Trong đó, đáng chú ý, Nghị quyết thông qua Luật Quản lý thuế, Luật Thuế thu nhập cá nhân và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế giá trị gia tăng.
Luật Thuế Thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15
- Rút gọn biểu thuế lũy tiến từng phần đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công từ 7 bậc xuống còn 5 bậc.
- Nâng mức doanh thu không phải nộp thuế của hộ, cá nhân kinh doanh từ 200 triệu đồng/năm lên 500 triệu đồng/năm, đồng thời điều chỉnh ngưỡng doanh thu không chịu thuế GTGT tương ứng lên 500 triệu đồng/năm.
- Bổ sung phương pháp tính thuế dựa trên thu nhập thực tế đối với các hộ kinh doanh quy mô lớn, thay vì chỉ dựa trên doanh thu.
- Tăng mức giảm trừ gia cảnh: 15,5 triệu đồng/tháng cho bản thân người nộp thuế và 6,2 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc.
| Bậc thuế | Thu nhập tính thuế/tháng | Thuế suất mới |
|---|---|---|
| 1 | Đến 10 triệu đồng | 5% |
| 2 | Trên 10 đến 30 triệu đồng | 10% |
| 3 | Trên 30 đến 60 triệu đồng | 20% |
| 4 | Trên 60 đến 100 triệu đồng | 30% |
| 5 | Trên 100 triệu đồng | 35% |
Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế GTGT số 149/2025/QH15
Đồng bộ ngưỡng miễn thuế
Ngưỡng doanh thu không chịu thuế GTGT đối với hộ, cá nhân kinh doanh được nâng lên 500 triệu đồng/năm, thống nhất với Luật Thuế TNCN.
Giảm điều kiện hoàn thuế
Bãi bỏ điều kiện hoàn thuế GTGT phải dựa trên kết quả kiểm tra bên bán đã kê khai, nộp thuế.
Ưu đãi với nông sản chưa qua chế biến
Doanh nghiệp, hợp tác xã mua sản phẩm trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản chưa chế biến hoặc mới sơ chế thông thường để bán cho doanh nghiệp, hợp tác xã khác không phải kê khai, nộp thuế GTGT nhưng vẫn được khấu trừ thuế GTGT đầu vào.
Phế phẩm, phụ phẩm và phế liệu
Các loại phế phẩm, phụ phẩm và phế liệu thu hồi trong quá trình sản xuất áp dụng mức thuế suất tương ứng với loại mặt hàng đó.
Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15
Điều 13 và Điều 26 của Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 có hiệu lực từ ngày 01/01/2026. Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14 tiếp tục có hiệu lực đến ngày 30/06/2026, trừ quy định tại Điều 51 có hiệu lực đến hết ngày 31/12/2025.
- Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh tự xác định doanh thu hằng năm để xác định nghĩa vụ thuế và thông báo doanh thu thực tế phát sinh với cơ quan thuế.
- Đối với đơn vị sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền, hệ thống quản lý thuế sẽ tự động lập tờ khai dựa trên dữ liệu hóa đơn và các nguồn dữ liệu quản lý khác.
- Việc sử dụng hóa đơn điện tử trở thành yêu cầu bắt buộc đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh từ thời điểm điều luật có hiệu lực.
Nghị định 320/2025/NĐ-CP
Nghị định 320/2025/NĐ-CP được ban hành ngày 15/12/2025, quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp. Đây là văn bản then chốt hướng dẫn Luật Thuế TNDN 2025 số 67/2025/QH15, thay thế nhiều nghị định trước đây.
Một số điểm nổi bật
- Mở rộng khái niệm cơ sở thường trú phi vật lý, quy định rõ doanh nghiệp nước ngoài kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử và nền tảng số là đối tượng nộp thuế trực tiếp.
- Thu nhập từ nước ngoài phải tính vào thu nhập chịu thuế tại thời điểm phát sinh, không phân biệt đã chuyển về nước hay chưa.
- Áp dụng thuế suất lũy tiến theo quy mô doanh thu: dưới 3 tỷ đồng áp dụng 15%; từ 3 đến 50 tỷ đồng áp dụng 17%; trên 50 tỷ đồng áp dụng 20%.
- Hóa đơn từ 5 triệu đồng trở lên phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt mới được tính là chi phí được trừ.
- Các khoản chi trả lương, thưởng từ 5 triệu đồng/lần trở lên bắt buộc phải thanh toán không dùng tiền mặt để được tính là chi phí hợp lý.
- Doanh nghiệp được tính vào chi phí được trừ tối đa 200% chi phí thực tế cho hoạt động nghiên cứu và phát triển, đổi mới sáng tạo.
- Miễn thuế đối với thu nhập từ chuyển nhượng tín chỉ carbon lần đầu và thu nhập từ lãi, chuyển nhượng trái phiếu xanh lần đầu sau phát hành.
- Quy định mức thuế suất mới 2% trên giá chuyển nhượng đối với nhà thầu nước ngoài thực hiện chuyển nhượng vốn tại Việt Nam.
Luật Thuế Tiêu thụ đặc biệt số 66/2025/QH15
Luật Thuế Tiêu thụ đặc biệt số 66/2025/QH15 đưa ra các thay đổi đáng chú ý về đối tượng chịu thuế và lộ trình tăng thuế suất đối với một số hàng hóa, dịch vụ cụ thể.
Mở rộng đối tượng chịu thuế
Nước giải khát theo tiêu chuẩn quốc gia có hàm lượng đường trên 5g/100ml được bổ sung vào đối tượng chịu thuế. Mức thuế suất 8% cho nhóm hàng này bắt đầu áp dụng từ ngày 01/01/2027.
Điều hòa nhiệt độ
Điều hòa nhiệt độ có công suất từ trên 24.000 BTU đến 90.000 BTU thuộc diện chịu thuế TTĐB với mức thuế suất 10%. Các loại dưới 24.000 BTU không còn nằm trong diện chịu thuế này.
Lộ trình tăng thuế suất
- Trong năm 2026, thuế suất rượu, bia và thuốc lá giữ nguyên mức hiện hành.
- Từ năm 2027, thuế suất tăng dần 5% mỗi năm đến năm 2031.
- Đối với thuốc lá, từ năm 2027 sẽ áp dụng phương pháp tính thuế hỗn hợp, kết hợp thuế suất phần trăm và mức thuế tuyệt đối trên mỗi bao hoặc điếu.
Thông tư 99/2025/TT-BTC
Thông tư 99/2025/TT-BTC có hiệu lực từ ngày 01/01/2026, thay thế toàn diện Thông tư 200/2014 và các văn bản liên quan cho các kỳ kế toán bắt đầu từ năm 2026 trở đi. Thông tư cũng mở rộng quyền lựa chọn áp dụng cho doanh nghiệp vừa và nhỏ, đồng thời yêu cầu tính nhất quán tối thiểu trong một năm tài chính.
| Tiêu chí | Thông tư 200/2014/TT-BTC | Thông tư 99/2025/TT-BTC |
|---|---|---|
| Tên báo cáo chính | Bảng cân đối kế toán | Báo cáo tình hình tài chính |
| Hệ thống tài khoản | Danh mục tài khoản được quy định sẵn và áp dụng thống nhất | Doanh nghiệp tự xây dựng danh mục tài khoản để phục vụ quản lý nội bộ |
| Thuế tối thiểu toàn cầu | Chưa có hướng dẫn hạch toán cụ thể | Bổ sung tài khoản 82112 để ghi nhận riêng chi phí thuế TNDN bổ sung |
| Đơn vị phụ thuộc | Phải lập báo cáo tài chính riêng để gửi cơ quan thuế địa phương | Không bắt buộc lập báo cáo tài chính riêng nếu đơn vị phụ thuộc không có tư cách pháp nhân, tùy mô hình quản lý |
| Phương pháp tiếp cận | Kết hợp giữa bản chất và hình thức | Tiệm cận IFRS, ưu tiên phản ánh bản chất kinh tế của giao dịch |
| Đồng tiền kế toán | Quy định chặt chẽ các điều kiện khi chọn ngoại tệ | Linh hoạt hơn cho doanh nghiệp FDI hoặc doanh nghiệp có doanh thu, chi phí chủ yếu bằng ngoại tệ |
Nghị định 359/2025/NĐ-CP
Nghị định 359/2025/NĐ-CP được thông qua ngày 31/12/2025, sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 181/2025/NĐ-CP nhằm đồng bộ và hướng dẫn thi hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế GTGT số 149/2025/QH15.
Cơ chế thuế mới đối với hàng nông – lâm – thủy sản
| Loại hình giao dịch | Đối tượng áp dụng | Mức thuế GTGT | Quyền lợi khấu trừ |
|---|---|---|---|
| B2B | Doanh nghiệp, hợp tác xã nộp thuế theo phương pháp khấu trừ | Không kê khai | Được khấu trừ đầu vào |
| B2C | Doanh nghiệp, hợp tác xã nộp thuế theo phương pháp khấu trừ | 5% | Được khấu trừ đầu vào |
| Trực tiếp | Hộ kinh doanh, tổ chức nộp thuế trực tiếp | 1% trên doanh thu | Không |
Bãi bỏ một số điều kiện hoàn thuế
Nghị định bãi bỏ khoản 3 Điều 37 và khoản 3 Điều 39 của Nghị định 181/2025/NĐ-CP. Tính từ kỳ tính thuế tháng 7/2025, doanh nghiệp không còn phải chờ người bán kê khai, nộp thuế GTGT để đáp ứng điều kiện hoàn thuế GTGT.
Tải xuống Bản tin đầy đủ
Tải phiên bản PDF đầy đủ của Bản tin Thuế & Pháp lý tháng 01/2026 để thuận tiện lưu trữ, chia sẻ nội bộ hoặc tham khảo khi cần.
Doanh nghiệp cần tư vấn về thuế và kế toán năm 2026?
JPA Vietnam hỗ trợ doanh nghiệp rà soát nghĩa vụ thuế, chuẩn bị hệ thống kế toán, cập nhật quy trình hóa đơn điện tử và xây dựng giải pháp tuân thủ phù hợp với các thay đổi chính sách mới.
Dịch vụ của chúng tôi
Liên hệ JPA Vietnam
Văn phòng TP. Hồ Chí Minh
Số 06 – 07, Phan Tôn, Phường Tân Định, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam
Điện thoại: +84 28 2245 8787
Email: clientcare@jpa.vn
Website: www.jpa.vn
Nội dung trên chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin chung và không thay thế cho ý kiến tư vấn chuyên môn áp dụng cho từng trường hợp cụ thể.
